หลักสูตรศิลปะบำบัด หลังปริญญาตรี
เพื่อนำศิลปะบำบัดไปทำงานในวิชาชีพ

[แบบรับการสนับสนุนค่าเรียน]

รายละเอียดการรับสมัคร
ผู้เรียนหลักสูตรศิลปะบำบัดมนุษยปรัชญา

[ แบบรับการสนับสนุนค่าเรียน ]

โครงการพัฒนาขยายผลครูและนักจัดการเรียนรู้
ด้วยแนวทางศิลปะบำบัดแนวมนุษยปรัชญา

Postgraduate course for applying the tools of the Anthroposophic Arts Therapies in their profession / former profession

Postgraduate course for applying the tools of the Anthroposophic Arts Therapies
in their profession / former profession

โดยสถาบันศิลปะบำบัดในแนวทางมนุษยปรัชญา โดยการรับรองจาก iARTe ประเทศสวิสเซอร์แลนด์
สนับสนุนโดย กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.)

ความเป็นมา

ศิลปะบำบัดมนุษยปรัชญา เป็นศาสตร์ที่เน้นความเป็นองค์รวมของการรักษาสมดุลผ่าน กาย (Physical Body) ใจ (Soul) จิต (Spirit) โดยเชื่อมโยงการแพทย์มนุษยปรัชญาอย่างแนบชิด นั่นหมายถึงโดยกระบวนการผลิตตั้งแต่ต้นน้ำจนถึงปลายน้ำ การถ่ายทอดศาสตร์จะเน้นไปถึงระดับจิตของผู้เรียน เพื่อให้การสร้างผู้ที่จะนำศาสตร์นี้มาใช้ตั้งต้นอยู่ในสมดุลตนเองด้วย

ศาสตร์นี้แม้ว่าจะเริ่มขึ้นในประเทศเยอรมันนีและสวิตเซอร์แลนด์ แต่มีความเหมาะสมกับสภาพสังคมปัจจุบันในประเทศไทย ที่ผู้สร้างการเรียนรู้ผู้ดูแลเด็ก ต่างแสวงหาสิ่งที่มาเติมเต็มใน ‘ระดับใจ’ ตนเองก่อนที่จะก้าวไปยังกระบวนการต่อไป

ในแง่การบำบัดดูแลนั้น สามารถเชื่อมโยงกับสถานการณ์เด็กและผู้คนในปัจจุบันอย่างเช่น การสร้างพลังชีวิต (Life Forces) การปรับสมดุลของเด็กและวัยรุ่นจนถึงผู้ใหญ่จากภาวะที่ถูกเร่ง ปัญหาทางด้านอารมณ์ในหลากหลายมูลเหตุความเครียด วิตกกังวล ซึมเศร้า ขาดความภาคภูมิใจในตนเอง เป็นต้น และยังรวมถึงเด็กที่มีความต้องการพิเศษ (Special needs Child) และผู้ติดสารเสพติด

โดยกระบวนการศิลปะบำบัดใช้เวลาขึ้นอยู่กับลักษณะกรณีศึกษา (case study)  โดยใช้ระบายสี ลากเส้น งานปั้นเข้าไปทำงานในเชิงปัจเจกบุคล หรือกลุ่มเฉพาะ โดยมีผู้ผ่านการรับรองการใช้เครื่องมือนี้สร้างความเชื่อมโยงไปถึงประเด็นปัญหาและอาการต่าง ๆ โดยศาสตร์นี้ได้รับการยอมรับในประเทศไทยตั้งแต่ปี พ.ศ.2547 โดยอนุพันธุ์ พฤกษ์พันธ์ขจี ได้ริเริ่มใช้ในงานคลินิกในส่วนจิตเวชเด็กและวัยรุ่นกับแพทย์ด้านเด็กในโรงพยาบาลเอกชนและโรงพยาบาลจิตเวชเอกชนประมาณ 10 ปี

หลักสูตรพัฒนาด้านในด้วยสุนทรียภาพของศิลปะ

ในช่วงปีพ.ศ. 2566-2567 “โครงการพัฒนาครูและนักจัดการศึกษาตามแนวทางมนุษยปรัชญา”  ได้รับการสนับสนุนจากสำนักพัฒนาคุณภาพครูและสถานศึกษา กสศ. ในการการพัฒนาครู บุคลากรทางการศึกษา และนักจัดการเรียนรู้ จำนวน 31 คน ด้วยหลักสูตรพัฒนาด้านในด้วยสุนทรียภาพของศิลปะ (Aesthetic Development) ซึ่งเป็นหลักสูตรระยะต้น เพื่อสร้างสิ่งแวดล้อมที่ดีในการส่งเสริมและจัดการศึกษา และพัฒนากลุ่มเป้าหมายให้ใช้กระบวนการสุนทรียภาพของศิลปะในพื้นที่ เพื่อพัฒนาด้านในกับเด็ก เยาวชน  และส่งเสริมให้เกิดการเรียนรู้ศิลปะสุนทรียภาพเพื่อช่วยเหลือเด็ก เยาวชน และเพื่อนครู ที่มีอุปสรรคในการเรียนรู้ การทำงาน และมีภาวะความเครียดจากผลกระทบของสถานการณ์การระบาดของไวรัสโควิด-19 และสภาพเศรษฐกิจและสังคมในปัจจุบัน

โครงการพัฒนาขยายผลครูและนักจัดการเรียนรู้ด้วยแนวทางศิลปะบำบัดแนวมนุษยปรัชญา ให้การสอนในหลักสูตรที่พัฒนาผู้เรียนให้เข้าใจและพร้อมถึงประสบการณ์การใช้ศิลปะบำบัด ศิลปะบำบัดในประเทศไทย มีความต้องการบุคลากรที่เข้าใจจริง และมีความรู้จริงในทฤษฎีและปฏิบัติ หลักสูตรนี้เป็นหลักสูตรแรกในประเทศไทยที่มีการเรียนการสอนอย่างมีระบบ ด้วยมาตรฐานบุคลากรและหลักสูตรรับรองจากประเทศสวิสเซอร์แลนด์โดย iARTe  (The International Association of Anthroposophic Arts Therapies Educations : recognized by the Medical Section of Spiritual Science at the Goetheanum Dornach, Switzerland)  ใช้เวลาเรียน 3 ปี 6 เดือน โดยคณาจารย์ในประเทศ และมีอาจารย์รับเชิญจากต่างประเทศ รวมทั้งมีเครือข่ายของสถาบันให้การดูแล

โดยผู้เรียนในแบบรับการสนับสนุนจะต้องผ่านการเรียนขั้นต้นในหลักสูตรพัฒนาด้านในด้วยสุนทรียภาพของศิลปะ (Aesthetic Development) ในโครงการพัฒนาครูและนักจัดการศึกษาตามแนวทางมนุษยปรัชญา สนับสนุนโดย กสศ. หรือเทียบเท่าจากกระบวนการที่อนุพันธุ์ พฤกษ์พันธ์ขจี ได้วางรากฐานหลักสูตรด้านสุนทรียภาพ คือ หลักสูตรพัฒนาสุนทรียภาพขั้นต้นจำนวนสามครั้งอบรมโดยมีหลักฐานจบการศึกษา (โครงการศิลปะด้านใน) สนับสนุน โดย สสส. หลักการที่สำคัญของศาสตร์คือการนำศิลปะที่สอดคล้องกับจิตวิญญาณมาพัฒนาด้านใน  โดยมีเนื้อหาของความเข้าใจความเป็นมนุษย์ และศิลปะที่นำมาใช้ในกระบวนการมีสารัตถะของการเสริมสร้างสุขภาพ โดยไม่ละทิ้งองค์ประกอบของศิลปะ ความสมดุล  การแพทย์ เพื่อพัฒนากาย และจิตวิญาณตนเองอย่างเป็นรูปธรรม ผ่านสุนทรียภาพของศิลปะ

เป้าประสงค์

ศิลปะบำบัดในบริบทนี้ มุ่งตรงฐานความรู้ระดับจิตวิญญาณ (Spiritual) เป็นการเสริมสร้างและพัฒนาสภาวะภายในของบุคคลประกอบด้วยกระบวนการที่เข้มแข็งและมีประสิทธิภาพมาก เนื่องจากเป็นการทำงานกับสภาวะในระดับกายวิญญาณจิตวิญญาณของบุคคล รวมถึงเน้นไปที่การสร้างกายทั้ง 4 ระดับของมนุษย์  คือ กายเนื้อ กายแห่งชีวิต กายแห่งความรู้สึก และกายฉัน  ซึ่งมีส่วนสำคัญในการปรับพื้นความสมดุลของมนุษย์ตามหลักการมนุษยปรัชญา นำทางสู่การเสริมสร้างทัศนะภายในการปรับเปลี่ยนมุมมองและปรับฐานการตระหนักรู้  เพื่อให้เกิดความสมดุลทั้งความคิดความรู้สึกและการกระทำอันนำไปสู่การงอกงามภายใน

ผู้เรียนจะได้รับประสบการณ์โดยตรงผ่านการลงมือทำงานศิลปะ และได้รับความรู้เชื่อมโยงไปสู่ความเข้าใจในการทำงานศิลปะ นำให้เกิดความสมดุลของความคิด ความรู้สึกและการกระทำ จนสามารถนำประสบการณ์และความรู้ที่ได้รับไปพัฒนาต่อยอดในงานด้านการศึกษาของตนได้

โครงการนี้มุ่งเน้นการพัฒนาบุคลากรทางการศึกษาและนักจัดการเรียนรู้จำนวน 15 คนให้มีสุขภาวะองค์รวมที่ดี และมีความรู้ความเข้าใจและความสามารถในการนำศิลปะบำบัดแนวมนุษยปรัชญามาใช้พัฒนาตนเอง และออกแบบกระบวนการเรียนรู้ ซึ่งเมื่อบุคลากรทางการศึกษามีสุขภาพกายและใจที่มั่นคงแข็งแรงแล้ว จะมีความสามารถในการนำศิลปะบำบัดมาใช้ในบริบทของตนเองอย่างถูกต้องเหมาะสม ช่วยเหลือเหลือเด็กและเยาวชนที่อยู่ในการดูแล และเพื่อนครูให้มีสุขภาวะทางกายและใจที่ดี โดยทำงานร่วมกับสถานศึกษา หรือหน่วยงานของตน อาทิ การจัดบริการห้องศิลปะบำบัด การจัดการฝึกอบรมด้วยศิลปะบำบัดมนุษยปรัชญา รวมทั้งทำหน้าที่แกนนำในการขยายผลและแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ต่าง ๆ ให้กับเครือข่ายการทำงานให้กว้างขวางออกไปได้ อาทิ การให้บริการสาธารณะแก่บุคคลด้วยรอบชุมชน ในสถานการณ์ทางสังคมปกติ หรือในสถานการณ์ที่มีความเสี่ยง เช่น สถานการณ์ความรุนแรงในสังคม ซึ่งจะสอดคล้องกับเป้าประสงค์การดำเนินงานของ กสศ. ต้องการให้เกิดต้นแบบการจัดการศึกษาและการเรียนรู้ที่มีทางเลือกและยืดหยุ่นอย่างมีคุณภาพ ที่จะนำไปสู่การขับเคลื่อนผลลัพธ์ส่งเสริมการพัฒนาคุณภาพต้นแบบการจัดการศึกษาและการเรียนรู้ที่ยืดหยุ่นหลากหลายสำหรับเด็กและเยาวชนด้อยโอกาสและเด็กที่มีความต้องการพิเศษ ทั้งกาย ใจ สังคม อารมณ์ และสติปัญญา ซึ่งแนวทางของศิลปะบำบัดจึงนับว่า เป็นหนึ่งในเครื่องมือและนวัตกรรมสำคัญของการจัดกระบวนการเรียนรู้และดูแลช่วยเหลือเด็กและเยาวชนได้